Mikrobiota kociego przewodu pokarmowego – kluczowy element dobrego samopoczucia

Aktualna terminologia

Zanim zaczniemy zagłębiać się w tematy właściwości i roli mikrobioty jelitowej w kocim organizmie, warto rozpocząć od zapoznania się z obowiązującą obecnie terminologią. Na przestrzeni lat pojawiło się tu bowiem sporo zmian, a kolejne badania stale dostarczają nam nowości. 
Przede wszystkim należy zaznaczyć, że stary termin „flora bakteryjna” w odniesieniu do środowiska organizmów zarówno zwierząt, jak i ludzi został na stałe zastąpiony określeniem „mikrobiota”, podczas gdy określenie „flora” zarezerwowano wyłącznie dla królestwa roślin. Współcześnie zatem „mikrobiota” oznacza zarówno ogół wszystkich drobnoustrojów (w tym bakterii, wirusów, grzybów i in.) zasiedlających dany organizm (głównie jego przewód pokarmowy, stąd przez termin „mikrobiota” najczęściej rozumie się mikrobiotę jelitową), jak i geny owych drobnoustrojów. Fizjologiczny skład mikrobioty bytującej w przewodzie pokarmowym danego gatunku jest dla niego charakterystyczny (choć udział procentowy poszczególnych elementów może różnić się osobniczo), natomiast skład gatunkowy różni się w zależności od analizowanego odcinka. I tak, dzięki prowadzonym od lat badaniom, udało się ustalić, że w jelicie cienkim u kotów w dużej ilości znajdują się bakterie z rzędu Firmicutes, w kociej dwunastnicy dominują szczepy Proteobacteria, a w jelicie krętym Actinobacteria. Z kolei w okrężnicy różnorodność mikrobiotyczna jest najbogatsza w porównaniu z innymi odcinkami jelit, przy czym najwięcej jest tam bakterii z rzędu Clostridiales. Ważną funkcję w kocim przewodzie pokarmowym pełni też grupa bakterii Bacteroidetes. Wymienione powyżej główne typy bakterii stanowią ponad 99% mikrobioty jelitowej kociego przewodu pokarmowego.
Drugim terminem, na który można natknąć się w pracach poświęconych środowisku jelitowemu, jest mikrobiom. I tu sytuacja nieco się komplikuje, ponieważ o ile w polskiej terminologii mamy wyraźne rozróżnienie w znaczeniu terminów „mikrobiota” i „mikrobiom”, o tyle np. w języku angielskim terminy te są stosowane zamiennie, co może prowadzić do sporego zamieszania. Trzymając się jednak polskiej systematyki, za mikrobiom uważa się wyłącznie geny należące do wszelkich drobnoustrojów wchodzących w skład mikrobioty. Jest to więc termin o wiele węższy i odnoszący się jedynie do kwestii genetycznych właśnie. 
Kolejnym ciekawym terminem jest „dysbioza”, czyli sytuacja, w ramach której zaburzeniu ulegają elementy, takie jak skład mikrobioty, jej wewnętrzne proporcje lub też funkcje, które pełni w organizmie. Jest to więc zjawisko patologiczne, do którego może dojść np. w wyniku procesu chorobowego, zatrucia, złej diety, złego składu pożywienia, stresu oraz wielu innych czynników. Natomiast samo pojęcie dysbiozy stale ewoluuje i obejmuje zmiany w różnorodności i/lub strukturze mikrobioty oraz zmiany funkcjonalne (np. zmienioną produkcję metabolitów bakteryjnych). W celu określenia, jak mocno dysbioza jest posunięta, można skorzystać z tzw. Indeksu Dysbiozy, który pomaga stwierdzić, jak daleko organizm znajduje się od ogólnie przyjętej równowagi mikrobiotycznej właściwej dla gatunku. 
Zjawisko dysbiozy jest dla nas o tyle istotne, iż powoduje ono naruszenie delikatnej równowagi pomiędzy dobroczynnymi a szkodliwymi drobnoustrojami bytującymi w jelitach, co może prowadzić m.in. do rozwoju przewlekłych dolegliwości, takich jak biegunki, wymioty, zaparcia czy stany zapalne, które przeradzają się z czasem w IBD. Zatem przywrócenie równowagi mikrobiotycznej jest tu kluczowe w skutecznym zwalczaniu wielu schorzeń.

Rola mikrobioty w organizmie

Wieloletnie badania skupiające się wokół zagadnienia wpływu tego, co dzieje się w jelitach, na ogólny stan organizmu doprowadziły do powstania bardzo ciekawych wniosków. Zanim jednak do nich przejdę, zatrzymajmy się przez moment na głównych funkcjach mikrobioty 
jelitowej. Aby dobrze zrozumieć cały ów złożony system, najpierw trzeba zaznaczyć, że w przewodzie pokarmowym, oprócz bakterii i mikroorganizmów korzystnych, pojawiają się również te o działaniu potencjalnie chorobotwórczym. Do najpopularniejszych z nich zaliczamy m.in. Clostridia, E. Coli, Staphylococci czy też znaną większości ludzi Salmonellę. W związku z tym głów...